LUSHNJA PORTAL
MIRSEVINI NE PORTALIN LUSHNJAR
ForumPortalliCalendarGalleryPytėsoriKėrkoGrupet e AnėtarėveRegjistrohuidentifikimi

Share | 
 

 Arvanitasit dhe prejardhja e grekėve

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
Ledi
Antar pjesmarres
Antar pjesmarres
avatar

Numri i postimeve : 120
Join date : 31/08/2008
Age : 35
Location : Athens

MesazhTitulli: Arvanitasit dhe prejardhja e grekėve   Sat Mar 06, 2010 8:58 pm



Arvanitasit dhe prejardhja e grekėve Vėshtrim Historik - Folklorik - Politik - Gjuhėsor me Autor Aristidh P. Kola dhe Pėrkthyer nga origjinali Aldior Agora. Shtėpia botuese 55, viti 2007. Libri hedh njė vėshtrim historik, folklorik, politik dhe gjuhėsor mbi lidhjet e mundshme midis arvanitasve me helenėt e lashtė,
dhe synon vėrtetimin e ēėshtjes nėse "arvanitasit janė krijuesit e Greqisė sė Re". "Shumė njerėz na e kane vėnė nė dyshim lidhjen e drejtpėrdrejtė dhe afėrsinė me kėtė popull tė lashtė helen", shprehet autori nė parathėnien e librit, ndėrsa shpjegon mė tej se "u dhanė shumė pėrgjigje nga intelektualėt grekė, qė ishin tė detyruar t'i pranonin si greke, arvanitasit kryengritės tė 1821-it dhe si rrjedhim nuk do tė ishte e mundur tė arsyetonin shumė gjėra si p.sh. qė gjysma e tyre u shndėrruan nė mysilmanė gjatė pushtimit turk dhe mė e rėndėsishmja, qė flisnin njė gjuhė barbare". Sipas tij arvanitasit, ashtu si helenėt e lashtė, shquhen se "brenda tyre ekziston njė ballafaqim i barabartė dhe i vazhdueshėm i njė progresiviteti dhe konservatorizmi". Libri ndahet nė pesė pjesė nė tė cilat shpjegohet epoka historike, zbritja e arbėreshėve nė Greqi, krahasimi gjuhėsor greqisht-shqip, arbėreshėt e neohelenizmit, vitet e para tė okupacionit turk, si dhe karakteristikat dalluese tė arvanitasve(Flori Bruqi)

INTERVISTE ME SHKRIMTARIN ARISTIDH P. KOLA 1944-2000

Vepra e Aristidh Koles dhe thenia a Anastas Kulluriotit

Biseda qe bera me shkrimtarin dhe veprimtarin e shquar Aristidh Kola ne Athine ne vitin 1995, eshte nje deshmi e gjalle e pasionit dhe punes se tij krijuese si shkrimtar e studiues per te hulumtuar historine, gjuhen, kulturen e arvanitasve dhe per te evidentuar kontributin e tyre ne krijimin e shtetit te ri grek, ku mbi nentedhjete perqind te heronjeve kombetar te pavaresise jane arvanitas. Aristidh Kola vdiq ne menyre enigmatike, siē cileson shtypi, por e thene hapur e vrane ultranacionalistet greke me metoda te sofistikuara siē jane vrare edhe arvanites te tjere te shquar ne histori, duke filluar me Gjergj Karaiskaqin, me Teodor Kollokotronin (Bythguri) ne burgjet, ku u perplas heroi kombetar nga hierarket greke te fanatizmit nacionalist, duke vazhduar me pas me Laskarina Bubulinen, e me te zjarrtin arvanitas te Salamines, gazetarin Anastas Kullurioti e te tjere, krime te cilat historia i mban akoma ne skutat e fshehta e te errta te arkivave greke.
Ky fillim shekulli kishte ruajtur te njejtin fat edhe per ish presidentin e Arvanitasve te Greqise Aristidh Kola, per te treguar keshtu, se edhe ne kushtet e zhvillimeve moderne, kur Greqia, e cila quan vehten pjestare te asaj bote te ndritur e te kulturuar, qe quhet Bashkimi Europian, mjerisht vazhdon edhe ne kete shekull te ri, qendrimin e paprincipte te nje shteti arrogant, qe nuk njeh asnje te drejte per minoritetet, per t’u shkolluar e ruajtur traditat e kulturen e tyre. Traditat e kulturat e minoriteteve perbejne vlera per ēdo lloj shoqerie ne shtetet e zhvilluara demokratike, por natyrisht jo ne Greqine e mentalitetit mesjetar e bizantin, te cilet mjerisht kane harruar se ishin vete greket, ata qe urreheshin dhe persekutoheshin si popull nga jerarket bizantine. Greket e sotem, nderkohe qe perdorin te tere makinacionet e stilit bizantin per t'u mohuar te drejtat minoriteteve, ēuditerisht, i kane si idhujt e tyre te admirueshem shtypesit e tyre te dikurshem. Te kthesh ne idhull xhelatin tend qe te ka dhunuar, perzene e shfarosur, eshte nje paradoks i ēuditshem qe vetem ne Ballkan mund te ndodh. Por gjithesesi, te vine punet e gjithesesi te sperdridhen greket e politikes dhe dipllomacise se pa principte, arvanitet,
arbereshet e Greqise, te steres dhe te ishujve, kurre nuk mund ta harrojne amanetin e te pavdekshmit Anastas Kullurioti, qe nga Salamina e betejave navale arvanitase, ngrinte zerin e tij: "Kombet nuk jane insekte, qe mund te heqin dore dhe te braktisin aq kollaj kombesine, gjuhen zakonet dhe traditat e tyre si gjarperinjte qe nderrojne lekuren, te mohojne eterit, memedheun dhe fisnikerine e tij, traditat e trimerise se vet, eshte anakronizem dhe e padegjuar, qe ne historine e kombeve te gjejme nje popull aq haram dhe indiferent ndaj vetvetes". Keshtu tha Anastas Kullorioti dhe nga keto mesime u udhehoq Aristidh Kola per zgjimin e ndergjegjesimin e dy milion arvanitasve te Greqise, prandaj qe te dy i vrane: Edhe mesuesin edhe dishepullin e vazhduesin e vepres se tij.

Kolec Traboini, 28 Dhjetor 2002



--------------------------------------------------------------------------------

Interviste me shkrimtarin Aristidh P.Kola, ish-kryetar i Lidhjes se Arvanitasve te Greqise

Marre ne Athine, ne vitin 1995 nga Kolec Traboini

-Qe ne krye te kesaj bisede, zoti Kola, ju falenderojme per mundesine qe na dhate per t'ju intervistuar dhe per te realizuar nje cikel fotografish, te cilat jane te destinuara per shtypin e diaspores shqiptare ne SHBA, lexuesit e te ciles, per fat te keq, nuk kane akoma njohuri te plota mbi vepren tuaj studimore si dhe veprimtarine tuaj.

A.KOLA:
Ju falenderoj gjithashtu dhe gezohem qe kjo interviste do te behetshkak qe te njihem me shqiptaret qe jetojne e punojne ne Amerike.

-Jeni i njohur ne boten shqiptare dhe i vleresuar si nje nder perfaqesuesit me te shquar te arvanitasve (Arberesheve, siē quhen ne Shqiperi, Kosove e Itali), te Greqise. Ēfare ka qene zanafilla e ngacmimi per te ardhur deri tek dy veprat madhore siē jane: "Arvanitet" dhe "Gjuha e Perendive" ?

A.KOLA:
Qe nga shekulli i kaluar, ne Greqi jetuan studiues te veēante, te cilet u perpoqen te hidhnin drite ne histori per te njohur racen shqiptare e gjuhen e saj. Ajo ishte logjike, sepse nje pjese e madhe e popullit grek e ka prejardhjen e tij nga Epiri i sotem e nga Shqiperia dhe jane njohur si arvanitas.
Jane pikerisht ata arvanitas qe dhane thuajse shumicen e heronjve te vitit 1821, ata ishin gjithashtu krijuesit e shtetit te ri grek. Kjo e vertete, veēanerisht vitet e fundit, i eshte fshehur popullit grek per shume arsye. Emri "arvanitas" ne Greqi duhej te ishte titull nderi e jo te perfundonte pothuajse i share. Veēse krejt keshtu ishte katandisur dhe emri "grek" ne fillim te viteve bizantine. Ky ishte shkaku kryesor qe nxiti te shkruaj librin "Arvanitet dhe prejardhja e grekeve" duke i bere nje vrojtim tere historise greke qe nga lashtesia me pellazget e deri ne kryengritjen e vitit 1821. Historianet greke, bashkekohes te
mi, shkruajne historine e Greqise dhe i nxjerrin jashte tyre: pellazget ne lashtesi dhe arvanitet ne historine e re. Por, nje histori greke, e cila nuk merr ne konsiderate te saj pellazget dhe arvanitet, ajo nuk eshte as greke dhe as histori nuk mund te jete. Nderkohe ne librin tim te dyte "Gjuha e perendive" (I glossa ton Theon) nuk mund te jete veēse nje kapitull i librit tim te pare e ku percillet, ne essence dhe ne permbatjen e tij, adhurimet e grekeve te vjeter dhe pellazgeve, udherrefyes ne kete teme eshte etimologjia e emrave te perendive, te adhurimeve dhe perkufizimi i toponimeve madje dhe thjeshte emrat e
heronjve e gjysmeperendive. Perpjekjet e reja te tanishme sjellin qe etimologjia te shpjegohet jo vetem me ndihmen e antikitetit grek, latin e te sanskrishtes, por dhe te arvanitasve (pra shqipes se vjeter). Edhe gjuha arvanitase, siē do te konkludoje lexuesi, eshte nje zbulim i vertete ne kete perpjekje.

- Vepra se shumti nuk shkeputet me njeriun - krijuesin e saj, prandaj pa u shkeputur prej saj na lejoni t'ju pyesim diēka mbi trungun tuaj familjar si dhe emocionet e femijerise ne mjediset arvanitase ku jeni lindur e rritur.

A.KOLA:
Prejardhja ime eshte nga nje fshat 20 km. ne perendim te Thivas, atje ku gjendeshin Thespieset e lashte. Fshati quhej Kaskaveli, por tanime shumica e fshatrave kane nderruar emra per shkak te ndonje nenpunesi burokrat injorant, keshtu qe fshati im quhet Leontari. Te gjitha fshatrat e krahines se Thivas dhe vete Thiva, jane arvanitase. Ne kete vend kalova vitet e mia te para dhe kam kujtime shume interesante. Atehere mungonin shume nga te mirat te cilave u gezohen njerezit sot, por zoteronte gezimi, e qeshura, ngrohtesia e marredhenieve njerezore te sinqerta e te ēiltra. Njerzia dinte se ē'donte, dinte si te gezonte ate qe kishte. Gjysherit e pashkolle si dhe gjyshet tona, kishin nje menēuri te admirueshme dhe nje ngrohtesi njerezore, qe shprehej ne
jeten e perditshme te tyre, ne histori, ne perrallat, kenget, vallet e ne vajtimet e tyre. Natyrisht qe ne mes tyre flisnin gjithnje ne
gjuhen arvanitase, veēse me ne femijet flisnin, aq sa dinin te flisnin, ne greqisht qe e konsideronin gjuhe te shkollimit, te dijeve e te ardhmes ne pergjithesi. Pavaresisht nga ky kushtezim, gjuha e pare me te cilen u shpreha ishte gjuha arvanitase. Kur u rrita, ne gjimnaz, fillova te dalloj ngjashmerine e disa fjaleve me gjuhen e Homerit dhe latinishten, por nuk kisha kuptuar akoma lidhjen e thelle te saj me keto gjuhe. Njohurite tona rreth temes "Arvanitet" dhe "gjuhes
arvanitase", atehere ishin jo vetem te kufizuara por pothuajse nuk ekzistonin. Mbizoteronte erresira. Ato pak vepra qe ishin shkruar per kete teme, per ne ishin krejt te panjohura. Ne asnje prej librave te njohur nga femijet ne gjimnaz, por edhe ne universitetet, nuk behej fjale per arvanitet dhe gjuhen arvanitase. Personalisht une, ne dekaden e 1960, kontaktova keto probleme dhe fillova t'i studioj, keshtu qe me 1983 nxorra vepren time "Arvanitet dhe prejardhja e grekeve", te cilit ju be nje pritje shume e mire dhe tani ndodhet ne ribotimin e 7-te.

- Ē'eshte per ju Thiva, kjo krahine tipike arvanitase? Cila eshte shtrirja e arvanitasve ne hapesiren e Atikise e me gjere ne Evia,Peleponez e gjetke?

A.KOLA:
Thiva dhe ne pergjithesi krahina e Thives ku qe nga shekulli i 14-te banohet veēanerisht prej arvaniteve, ka nje histori shume te lashte. Thiva pra konsiderohet sot nder qytetet me te vjetra te botes, e cila vazhdimisht dhe ne menyre te panderprere ka qene e banuar. Themeluesi i Thives, siē dihet, konsiderohet Kadmos, te cilin Herodoti e quante Fenikas, duke besuar ēka i thane finikasit ne nje udhetim te tij ne Lindjen e Mesme. Ky mendim mbizoteron akoma. Por, ne qofte se do te studiosh ne thellesi te miteve te antikitetit grek historine e Thives, do te konstatosh se Kadmos nuk ishte finikas,
por nje prej shume te ardhurve te races se madhe pellazgjike qe kishin strehet e tyre ne male te Epirit te sotem dhe Shqiperise. Kete kam theksuar ne librin tim te pare, gjithashtu jam ne perfundim te nje studimi analitik per kete teme, te cilin do ta botoj se shpejti. Duke shqyrtuar me kujdes mithin e Kadmit, do te shikosh menjehere lidhjet e ngushta te Thives me Ilirine. Kur Kadmi kthehet merr gruan e tij dhe shkon te jape shpirt ne atdheun e tij. Nuk shkoi ne Finik, por ne Iliri. Atje beri femijen e tij te fundit te quajtur Ilir, thote mitologjia qe do te lidh Iliret me Kadmin. Gruaja e tij Armonia, eshte
nga Dardania (Kosova e sotme) dhe mitologjia thote se ajo eshte motra e prijesit te dardaneve, Dardanit. Ne Thespoti, ekzistonte nje lume
Kadmos ne lashtesi. Me vone kur u be lufte ne mes te Thives e te Argosit dhe fituan Thivasit, u detyruan te shperngulen. Dhe ku mendoni
se shkuan? Ne Iliri! Me vone erdhen ne kete krahine biotet, pak me vone se lufta e Trojes. Dhe nga ku mendoni se erdhen? Prape nga Iliria. 2500
vjet me vone, nga i njejti vend, erdhen ne krahinen e Thivas arvanitet. Siē shihet, te gjithe te ardhurit ne kete krahinen time, por edhe ne te
gjithe Greqine e Jugut, erdhen nga vendet e Epirit te sotem dhe te Shqiperise. Per kete kam nxjerre konkluzionin se, prejardhja e races
grekopellazgjike eshte nga keto vende. Ekzistojne natyrisht shume fakte te verteta dhe dokumenta, por nuk mund te permblidhen ne nje interviste. Arvanitasit, pra, te cilet erdhen te grupuar ne shekulllin e 14-te, u ngulen ne te gjitha vendet ku banonin greket e lashtesise
dhe qe atje u shperndane ne te gjitha ato vende ku kishin ngulmimet greket e vjeter: Italia e jugut dhe Siēilia, Azia e Vogel, etj.
Historia pra ka nje vazhdimesi dhe perseritet ne menyre te mahnitshme me te njejtat motive. Ja vlen te theksojme se greket qe kishin rezistuar ne Greqi, kur erdhen arvanitet, ishin pak e ndiqeshin nga forcat e Perandorise Kristiane Bizantine, nga uria dhe shkaterrimet e
ndryshme qe po mbulonin ate vend. Ata pak greke te perndjekur u unifikuan me Arvanitet dhe u treten ne komunitetet arvanitase te fshatrave arvanitase dhe gjaku i ri arvanitasve te shekullit 14-te. As te mos mendohet se ne kete periudhe keta greker qe shpetuan ishin te ditur e artiste si ata te shekullit te 4-te para Krishtit. E kunderta, me perndjekjet, varferine, fatkeqesite, ishin katandisur ne nje popull analfabet, por krenar, ashtu siē ishin dhe gjysherit tane. Prandaj u unifikuan plotesisht. Keshtu, ne Atiki, Biotia, ne ishujt e Argosaronikos, ne Argolia, Korinth, Evia dhe pergjithesisht ne hapesirat e Peloponezit, ku kish lulezuar lashtesia greke, mbizoteroi Gjuha me arvanitet, pavaresisht se nuk njihnin lidhjet e thella nderracore ndermjet tyre. Mjafton t'ju sjell nje tregues qe ne vitin 1479, ne nje raport te venedikasit Marko Varvarigu derguar qeveritareve venedikas, thuhet fjale per fjale keshtu: "Arvanitasit dhe greket jane nje popull, qe urrejne ēdo te huaj".

- A rron folklori arvanitas? Apo kenga arvanitase aq e pasur dhe burimore ka heshtur?

A.KOLA:
Ndodh diēka e ēuditshme, thuajse tragjike, me folklorin arvanitas. Me krijimin e shtetit te ri grek, kur traditat e arvanitasve ishin te shumta e te medha, shume nga keto u bene perfaqesuese te folklorit te ri grek. P.sh. fustanella arvanitase konsiderohet veshja kombetare e grekeve, vallja ēamiko konsiderohet vallja kombetare greke. Veshjet e grave arvanitase jane krenaria e veshjeve greke. Shume mite arvanitase, legjenda, gojdhena, konsiderohen si pjese e kultures se re greke. Persa i perket kenges, aty ka ndodhur diēka tragjike. Muzika nuk ka humbur, por vargjet jane perkthyer prej kohesh ne gjuhen greke, por fatkeqesisht pa u ruajtur, ne te shumtat e rasteve, vargjet e vjetra arvanitase. Te gjitha kenget me te vlefshme te vjetra arvanitase, siē e
pohojne kerkuesit e vjeter, jane perkthyer ne greqisht duke u bere me vone si folklor i shtetit te ri grek, dhe vargjet arvanitase, me kohe, humben pergjithmone. Keshtu per fat te keq humben kenget suljote, perveē 3 - 4 prej tyre. Ky eshte nje krim tragjik dhe faji bie mbi
intelektualet arvanitas qe ishin te paret qe e perēmuan kulturen popullore dhe gjuhen arvanitase.
Arvanitet kane prirje dhe talent per poezine. Kur isha i vogel nuk mundesha ta konceptoj madheshtine dhe mveēantine e vetkrijimeve te pafundme te dasmave, te gezimeve si dhe te hidherimeve. E konsideroja si shume te thjeshte e te natyrshme te krijosh vargje dhe kenge neper gezime, vajtime. E konsideroja shume te natyrshme qe dikush te ndjente nostalgji per jeten e tij dhe ta shprehte kete me vargje e kenge, si gjyshja ime tek thurte endete nen
zhurmat e veglave te endeses. Tani e kuptoj se ato per te cilat thjeshte gezohesha, si kenaqesh nga ujerat e fresketa, ishin gjera te veēanta dhe te admirueshme qe deshmonin per nje popull, i cili mund te ishte analfabet, por kishe tradita kulturore shume te rendesishme, ndjenja poetike qe nuk gjendeshin ne popujt e tjere. Tani pra, rralle degjohen vetkrijime arvanitase nder gezime. Vetem disa plaka vajtojne ne gjuhen arvanitase nder morte. Jam larguar shume vjet me pare nga fshati im dhe kur dy - tri vjet me pare u rigjenda atje ne nje varrim dhe degjova te vajtojne ne greqisht, u befasova dhe me erdhi t'ja plas te qeshurit. Eshte njesoj si te shikosh te vallezojne vallen ēame me rrobe banje.

- Kur i keni nisur studimet e para mbi arvanitet ?

A.KOLA:
Nxitja perfundimtare qe me shtyti te merrem sistematikisht me arvanitet, ishte nje liber i vogel i te paharruarit Kosta Rodi me titull "Arvanitet zgjohen" me 1978. Grumbullova te gjithe bibliografine arvanitase, por nuk u mjaftova tek kjo. Fillova studimet, kuptova se duhej t'beja nje veshtrim te tere historise greke qe te kuptoja problemet e arvanitasve dhe sa munda, i permblodha dhe dhashe mendimet e mia ne librin "Arvanitasit dhe origjina e grekeve", qe u botua me1983.

- Vepra juaj studimore "Gjuha e Perendive" shkon larg ne kohe, mbeshtetet ne vepren e Homerit dhe ne kohen e perendive teOlimpit. Sa kohe ju eshte dashur ta perfundoni ate veper?

A.KOLA:
Kjo veper ne fund te fundit eshte nje kapitull i librit tim te pare. U botua ne vitin 1989, por temat e saj kam pas nisur t'i perfundoj qysh ne fillim te vitit 1980. Ky liber eshte perkthyer dhe ne anglisht dhe shpresoj qe te qarkulloje edhe ne ate gjuhe.

- Ju zoti Aristidh
i referoheni dhe koheve pellazgjike. A mendoni se per historianet shqiptare por edhe ate greke, ka rendesi studimi i asaj periudhe te lene disi ne mjegullnajen e shekujve?

A.KOLA:
Kam nje besim te patundur se pellazget, te cilet greket e lashte i konsideronin si paraardhesit e tyre, jane ēelesi per te kuptuar problemet e erreta te prehistorise, jo vetem te Greqise e te Ballkanit, por te tere pellgut te Mesdheut dhe ne te njejten kohe, te botes se lashte, qe nisi nga Evropa dhe perfundon ne Indi. Nuk mund t'i afrosh epokat parahistorike, duke mohuar pellazget si dhe mitologjine e lashtesise, e cila nuk eshte perralle, por nje rrjedhe ngjarjesh historike me veshje poetike. Nuk mund ta konceptoj se si mund te ekzistojne sot shkencetare greke, te cilet kane ngecur ne studimet indoevropiane dhe nderkohe mohojne pellazget. Persa i perket shkencetareve shqiptare dhe keta do te thoja duhet te marrin persiper studimet e pellazgeve, jo vetem per shkak te prejardhjes se lashte pellazgjike te qendrave si Dodoni dhe vendeve te shenjta si Tomorri, qe gjendet ne zonen e Ilirise se Jugut te moēem dhe Epirit, si dhe per faktet gjuhesore pellazge, te cilat kane mbijetuar; gjitha keto i bejne shkencetaret te dalin ne konkluzionin se gjuha shqipe eshte e vetmja, qe ka shpetuar nga trungu i gjuhes pellazgjike.

-Ju deshifroni gjuhen e Perendive te Olimpit nepermjet te folures arvanitase. Kadare tek Eskili gjen motive, tradita, zakone, te cilat jane ruajtur aq besnikerisht vetem ne rrafshin shqiptar. Pse disa te tjere (dhe jo te paket keto) kane ndrojtje, per te mos thene frike, nga keto pika takimi ne lashtesi e me pas ne historine e mevonshme?

A.KOLA:
Kushdo qe merr persiper te beje nje paralelizem te lashtesise paraklasike greke dhe te shoqerise arvanite te shekullit te 18 - 19-te do te befasohet nga ngjashmerite karakteristike. Tani si arritem te kemi turp per gjera, per te cilat duhet te jemi krenare, kjo eshte nje histori tjeter tragjike. Koncepti i sotshem nacionalist i historise, ose propaganda nga njera ane - mohimi dhe dobesite nga ana tjeter, kane transformuar shume gjera, ne mes te cilave dhe ndergjegjen historike, kulturore dhe kombetare te shume popujve. Kjo ka ndodhur dhe ne te kaluaren. Ne shekujt e pare bizantine, shembull, fjala "grek"
konsiderohej sinonim i fjales "barbar". Ne epoken bashkekohore, greqishtfolesit e Italise se Jugut, konsideronin si perulje te perdornin gjuhen greke. Diēka e ngjashme ndodh edhe me arvanitet. Por, edhe ne Shqiperi shekullin e kaluar intelektualet nuk perdornin shqipen, por turqishten, greqishten, italishten etj., sipas fese se secilit. Gjuha arvanite qe flasim ne Greqi, eshte gjuha e heronjve kombetare qe bene kryengritjen e vitit 1821. Eshte gjuha e heronjve te
lashte dhe te perendive te Greqise (pellazgeve) dhe si e tille duhet te jete e respektuar dhe e shenjte. Por, nuk eshte keshtu! Dhe fajtoret jane te shumte, por para se gjithash ne vete.

- A eshte perkthyer vepra juaj ne gjuhen shqipe dhe nese jo, ēka qene sipas jush kjo "harrese", kur dihet se autorit, pra juve, u eshte akorduar
dekorate nga shteti i sotem shqiptar per nje kohe me kolegun e mikun tuaj, arbereshin Italise, Antonio Belushi?

A.KOLA:
Fatkeqesisht, "Arvanitet dhe origjina e grekeve" dhe "Gjuha e Perendive" nuk jane perkthyer ne shqip. Shpresoj se shpejt a vone do te perkthehen. Shume
pedagoge e miq me jane afruar qe t'i perkthejne dhe dikur do te behet dhe kjo. Gjithashtu ka mbaruar perkthimi i vepres sime "Greqia ne gracken e serbeve te Millosheviqit", qe shpresoj te botohet shpejt. Kjo ndodh sepse eshte aktuale.

- A do te deshironit qe vepra e juaj "Gjuha e Perendive", per te cilen eshte shprehur interes nga botues ne Angli, te shihte driten e botimit edhe ne Amerike, nen kujdesin e Diaspores shqiptare?

A.KOLA:
Do te ishte lumturi per mua, te shoh kete veper te botohet edhe ne Amerike. Nuk kam ndonje propozim nga shtepite atje, veē ndonje ftese per leksion nga ndonje bashkekombasi yne ne Amerike. Por, shpresoj qe veprat e mia te botohen edhe ne Amerike.

- Diaspora shqiptare tashme ka nje shtrirje te gjere, nga Evropa ne Amerike e Australi. A mendoni se intelektualet e saj i kane lidhjet qe duhen ne mes vedit?

A.KOLA:
Intelektualet shqiptare te Diaspores e kane per detyre dhe pergjegjesi te luftojne me te gjitha forcat te fitojne terrenet e humbura gjate kaq vjeteve, te luftojne qe te mos keputet populli nga rrenjet e veta, te njohe historine e vet e me te, te ndjehet krenar. Te luftojne qe populli te
kaperceje pengesat e ndryshimeve fetare, qe disa mundohen t'i bejne te medha e te pakalueshme. Eshte nje nga rastet e rralla qe problemet e
nje populli nuk mund t'i zgjidhin as politikanet, as ushtaraket, as ekonomistet, as intelektualet, te pakten deri ne kete faze ku ndodhet
populli. Gjithashtu edhe para 100 vjeteve, ishin intelektualet shqiptare qe me perpjekjet e tyre krijuan Rilindjen Shqiptare, e cila udhehoqi ne shpetimin e shqiptareve si komb e si shtet. Ne baze te dhenave te historise, Shqiperia nxorri personalitete te medha qe u nderuan dhe nderohen ne vende te huaja. Tragjike eshte se shqiptaret shpetuan shume te tjere, por vehten e tyre nuk arriten ta shpetojne dhe kjo per shkak te shume faktoreve, te cilet nuk po marrim persiper t'i analizojme. Konsideroj te rendesishme qe populli dhe ne pergjithesi intelektualet, te konceptojne kete situate tragjike e te mundohen ta
ndryshojne.

- Evropa shkon drejt bashkimit, ndersa Ballkani drejt luftes dhe shperberjes. Si e shpjegoni kete paradoks te historise?

A.KOLA:
Eshte teme pjekurie. Kete faze qe po kalon Ballkani ne kete shekull, e jetonte para 3 - 4 shekujsh Evropa. Mos harroni luftat qindravjeēare
dhe konflitet e tjera. Shtetet e Ballkanit u formuan vone dhe si arriten te dalin nga zgjedha e turqve (te cilet e vertiten rroten e historise se Ballkanit shume shekuj pas), duke mbetur me nje vorbull problemesh te cilat akoma mbeten te pazgjidhura, Ballkani pra, i perflakur dhe i dobet, perben nje rrezik te vazhdueshem, nje shpate Demokleu. Por, ne ballkanasit jemi mesuar te jetojme ne rreziqe, do te mbijetojme sido qe te vijne punet.

-A mendoni se miqesia dhe klima e mirekuptimit ne mes te Greqise dhe Shqiperise, i ndihmon arvanitasit per t'u ndjere me te lehtesuar ne krenarine e prejardhjes se tyre dhe ne ruajtjen e identitetit?

A.KOLA:
Sigurisht qe perkeqesimi i marredhenieve te Greqise e Shqiperise ka ndikime mbi arvanitet. Megjithe veshtiresite dhe pengesat qe na
shkaktojne, perveē Greqise e Shqiperise ka edhe shkaktare te tjere, fuqi te tjera qe prishin pune, besoj qe shpejt a vone greket e shqiptaret do ta gjejne rrugen qe i afron. Kujtoj prape fjalet e nje antropologu te madh, te Jani Kumarit: Duan, s'duan, shqiptaret e greket jane vellezer!

- Ka mendime se ardhja masive e emigranteve nga Shqiperia ka ndikuar per te keq ne kete ndjenje. Sa eshte e vertete kjo?

A.KOLA:
Zbritja e fundit e shqiptareve ne Greqi, siē i quaj une ngjarjet e viteve te fundit, mund te jete e frytshme per Greqine dhe Shqiperine. Fatkeqesisht llogaritjet e keqia dhe influencat e jashtme i udhehoqen politikanet greke ne zgjidhje te gabuara. Ne vend qe te mbeshteste mikun e vertete, popullin shqiptar, mbeshteti pseudomiqte serbe. Tani ne Greqi eshte bere me se e qarte, se kjo alternative ishte e gabuar. Megjithate populli grek e perqafoi dhe vazhdon te perkrah popullin shqiptar vellazerisht. Mijera shqiptare vijne pergjithmone ne Greqi. Shume jane martuar dhe kane krijuar familje dhe perpiqen te mbijetojne. Dhe e arrijne. Ne nje analize perfundimtare zbritja e shqiptareve do te tregohet e rezultatashme per te dy popujt, pavaresisht nga deshirat e
disave.

- Ju zoti Aristidh jeni jurist ligjor, shkrimtar, gazetar por edhe veprimtar i shquar arvanitas. Mund te na flsini diēka per "Lidhjen e Arvanitasve te Greqise" dhe revisten "Besa" qe drejtoni?

A.KOLA:
Shoqata e Arvanitasve eshte krijuar ne vitin 1981. Qellimi yne eshte: Tepershkruajme dhe te ruajme te dhenat gjuhesore, t'i studiojme ne menyre
shkencore dhe te bindim popullin grek, pavaresisht se ka apo jo zanafille arvanitase, se e ka per detyre qe te ruaje "gjuhen e Perendive dhe te heronjve te Greqise", dmth. te arvanitasve. Dhe ne pergjithesi te bindim arvanitasit, se eshte nder dhe krenari te ruajne e te flasin ate gjuhe qe ua lane trashegim paraardhesit e tyre. Te zbuloje historine e vertete te arvanitasve si dhe rolin e tyre ne krijimin e shtetit te ri te Greqise... Te shkruhen te dhenat ose
cilesite me te pasura folklorike te arvanitasve, qe ne kete moment perbejne trungun bazor folklorik te Greqise, qe te mos mbetet e panjohur per brezat e ardhshem dhe e dyta te mos humbase. Asimilimi i pakuptueshem ka ndodhur tek materiali folklorik, fjale te urta, perralla, kenge. Natyrisht kemi shume pengesa e veshtiresi por qe i perballojme me ambicje e vullnet arvanitasi.

- Cili eshte mesazhi juaj per lexuesit?

A.KOLA:
Studioni historine dhe konceptoni qe diēka qe nuk vete mire sot, nje pjese te madhe te pergjegjesise per historine e kemi secili nga ne.

- Ēfare do te presin lexuesit ne te ardhmen nga dora juaj?

A.KOLA:
Se fundi kam botuar librin "Greqia ne kurthin e serbeve te Millosheviqit" dhe pergatis traktatin qe arvanitasit me 1899 i drejtuan shqiptareve, per krijimin e nje federate greko - shqiptare me prolog dhe komentet e veta. Kam dhe nje studim per simbolet e Zeusit, nje biografi te Marko Boēarit, nje veshtrim mbi Kadmin dhe alfabetin grek, etj.

- Po nga terreni i veprimtarit te e shquar per ēeshtjen arvanite?

A.KOLA:
Sa te kem mundesi, do te punoj ne kete drejtim: studimin e historise e te kultures se botes pellazgjike, si dhe per permiresimin e marredhenieve shqiptaro - greke, te cilat i konsideroj faktore te domosdoshem dhe te nevojshem per sigurimin e te ardhmes se races sone.

- Megjithese bisedes sone i erdhi fundi, do te deshiroja ta mbyllja po me nje pyetje: a ka ndonje gje per te cilen nuk pyetem dhe ju keni deshire te flisni?

A.KOLA:
Kurre nuk mbarojne pyetjet, i dashur miku im dhe kurre nuk mbarojne pergjigjet ne mes te dy njerezve te shqetesuar e te ndjeshem. Me veprat e mia nuk bej kurrgje tjeter veēse u jap pergjigje pyetjeve te se kaluares, te se kaluares e te se ardhmes. Vetem se ndryshe flet ne libra e ndryshe ne nje interviste ku gjithmone te mbetet shija se ke thene shume dhe nderkohe nuk ke thene kurrgje. Prandaj, preferoj te flas permes librave te mi, duke ju shmangur
intervistave dhe publicitetit. Ka raste, ku ndjehem vertete si nje eremit i perhumbur ne mes te nje autostrade...


ARVANITASIT DHE PREJARDHJA E GREK??VE

Autor. ARISTIDH P. KOLA
FAQE: 558
LIBRIN MUND TA ZBRISNI KETU:
Kodi:
http://rapidshare.com/files/97749871/ARVANITASIT.rar.html
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit
Ledi
Antar pjesmarres
Antar pjesmarres
avatar

Numri i postimeve : 120
Join date : 31/08/2008
Age : 35
Location : Athens

MesazhTitulli: Re: Arvanitasit dhe prejardhja e grekėve   Sat Mar 06, 2010 9:08 pm

Megjithese ne komentet e gazetarit grek qe nuk e fsheh dot krenarine per origjinen arvanitase, ka plot fragmente ku ai ben kompromis ne kurriz te se vertetes, dokumentari ka vlera sepse ne menyre te pamohueshme pohon origjinen shqiptare te popullsise otodokse te Sulit:







Ketu mund te shikoni si u shpreh Ilias ne dokumentarin me Marko Bocarin.




Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit
 
Arvanitasit dhe prejardhja e grekėve
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1
 Similar topics
-
» PREJARDHJA E NATĖS SĖ SHTRIGAVE
» Besnik Bakiu: Vrasja e gjeneralit italian pėr kufijtė shqiptaro-grekė
» Video tronditėse: Grekėt fundosin qėllimisht gomonen me sirianė!
» Dr. NUhi Veselaj;RRETH I D E N T I T E T I T TĖ GJINISĖ ASNJANĖSE NĖ SHQIPEN E SOTME

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
LUSHNJA PORTAL :: ē'eshtja kombetare :: Historia shqiptare-
Kėrce tek:  
Forumotion.com | Computers and Internet | Software | © phpBB | Forum mbėshtetės | Report an abuse | Free blog